EDİTÖRDEN
TÜRKİYE: SİLİKOZ CENNETİ (!)
08.07.2008
Yeni silikoz nedenleri. Yine dünyada ilk!
Maalesef son yıllarda dünyada eşi benzeri olmayan bir durumla karşı karşıyayız. Ülkemizde her geçen gün yeni bir silikoz nedeni ortaya çıkıyor. Kot kumlamacılığı dünyada bir ilkti. Çünkü daha önce tekstil sektöründe silikoz hastalığı hiç bildirilmemişti. Olabileceği de kimsenin aklının ucundan bile geçmezdi. Şimdi ise yine ülkemizde çok farklı iki alanda daha silikoz hastaları görülmeye başladı: Teflon ve elektrik kablo imalatı.
Teflon imalatına bağlı silikoz, kumlama yapılması nedeniyle beklenen bir durum olmasına karşın elektrik kablo imalatında silikoz -ilk bakışta- itiraf etmek gerekirse bende hiçbir şey çağrıştırmadı. Nasıl oluyor da elektrik kablo imalatı yapan bir işyerinde silikoz görülebiliyordu? Merakımı gidermek için bu konuda çalışması* olan meslektaşım Dr. Fahrettin TALAY'dan bilgi almak istedim. Cevabının bir kısmını -sayın meslektaşımın hoşgörüsüne sığınarak- bilgilendirme amacıyla burada yayınlıyorum:
Bolu'daki bu fabrika özellikle silikon izoleli elektrik kabloları, silikon vakum conta, baskı contaları gibi ürünleri üreten bir fabrika. Bu fabrikanın bir çok bölümü var. Esas olarak bizim saptadığımız dört hastanın dördü de fabrikanın "hamurhane" denilen bölümünde ortalama 5-6 yıldır çalışan kişilerdi. Bu hamurhane bölümünde muhtemelen maliyeti düşürmek ve sağlamlığı arttırmak için silikon pastasına (silicone polysiloxane) kuvars tozu (hastalar cam tozu diye söylüyordu) katılıyordu ve karıştırma makinesine atılıyordu. Sonuç olarak hamurhanede çalışan işçiler kuvars tozuna maruz kalıyorlardı. Daha sonra bu işçilerden biri solunum yetmezliğinden öldü, diğerleri ise işten ayrıldı ve mahkemeye başvurdu.
*Talay F, Gurel K, Gurel S, Kurt B, Tug T. Silicosis in manufacture of electric cable: report of four cases. J Occup Health 2007; 49(5):405-10.